Akcja Katolicka

Akcja Katolicka

Powstanie Akcji Katolickiej poprzedziła działalność w XVIII i XIX wieku w Europie Zachodniej (m.in. Francja, Niemcy, Włochy) różnych ruchów i organizacji katolickich grupujących osoby świeckie. Proces jednak jej formowania rozpoczął się prawdopodobnie po likwidacji Państwa Kościelnego. Był reakcją na swoistą bezsilność duchowieństwa w pewnych sferach ówczesnego społeczeństwa.

 

Akcja Katolicka jest stowarzyszeniem powołanym przez papieża Piusa XI we wrześniu 1928 r. Nazwa „Akcja Katolicka” pojawia się już wcześniej w motu proprio Piusa X z 18.12.1903 r. Ten sam papież w encyklice „Il fermo proposito” dał podstawy teologiczne Akcji Katolickiej pod hasłem „instaurare omnia in Christo”. Formalnie do życia powołał Akcję Katolicką Pius XI w encyklice „Ubi arcano Dei” z 23.12.1922 r. W tej encyklice papież dał impuls do założenia Akcji Katolickiej w Kościele, przez określenie jej celu, istoty, programu, skierowanie zachęt i przestróg w myśl hasła „Pax Christi in Regno Christi” (Pokój Chrystusowy w Królestwie [Kościele] Chrystusowym). Ten sam papież w encyklice ,,Divini Redemptoris” wyznaczył jej zadania na rzecz budowania państwa sprawiedliwości społecznej opartej na nauczaniu Kościoła. Od tego czasu Akcja Katolicka rozwijała się jako stowarzyszenie katolików świeckich w oparciu o struktury Kościoła i w ścisłej współpracy z hierarchią kościelną.

 

Początki działalności Akcji Katolickiej na terenach polskich łączą się z odzyskaniem niepodległości przez naszą Ojczyznę. W 1928 roku biskupi powołali Komisję Episkopatu ds. Akcji Katolickiej. W Polsce przedwojennej stowarzyszenie zawiązało się na Konferencji Episkopatu Polski w Poznaniu odbytej w dniach 28 – 30 kwietnia 1930 r. Włączono do niej wcześniej istniejące organizacje katolickie: Stowarzyszenie Młodzieży Polskiej, Zjednoczenie Kobiet, a w 1934 r. Związek Katolicki oraz Ligę Katolicką. Dnia 27.12.1930 r. papież Pius XI zatwierdził Statut Akcji Katolickiej obowiązujący w całej Polsce. Dwa dni później tj. 29.12.1930 r. kardynał A. Hlond erygował Naczelny Instytut Akcji Katolickiej. Pierwszym jego dyrektorem został mianowany bp Stanisław Adamski. Dnia 5.12.1933 r. została wydana instrukcja Episkopatu regulująca stosunki między Akcją Katolicką, a pomocniczymi stowarzyszeniami katolickimi (Apostolstwo Modlitwy, Kółka Różańcowe, Sodalicja Mariańska i inne). W dniach 5 - 6 lutego 1934 r. odbył się zjazd kierownictwa Akcji Katolickiej w Krakowie, który postulował unifikację z Akcją Katolicką innych organizacji katolickich. Dnia 16.06.1934 r. Konferencja Episkopatu włączyła i afiliowała inne organizacje katolickie do Akcji Katolickiej i ujęła całość w 4 kolumny: mężczyzn, kobiet, młodzieży męskiej i młodzieży żeńskiej. Tegoż dnia również utworzono Akcję Katolicką w wojsku. Tuż przed wybuchem II wojny Akcja Katolicka liczyła około 750 tys. członków, a samo stowarzyszenie zajęło znaczące miejsce w życiu społecznym ówczesnej Polski. Patronem Akcji Katolickiej w Polsce obrany został św. Wojciech. Jako święto patronalne wyznaczono uroczystość Chrystusa Króla.

 

W latach 1939 - 1945 Akcja Katolicka musiała zawiesić swą działalność z powodu trwania II wojny światowej. Z kolei po wojnie nie mogła wznowić działania, gdyż nie pozwalał na to system komunistyczny.

 

Impulsem do ponownego powołania do życia Akcji Katolickiej w Polsce stała się wypowiedź Ojca Świętego Jana Pawła II skierowana do Biskupów Polskich w czasie wizyty „ad limina” w Rzymie, 12 stycznia 1993 r. Papież powiedział wtedy „Niezastąpionym środkiem formacji apostolskiej świeckich są organizacje, stowarzyszenia i ruchy katolickie. Wśród nich szczególne miejsce zajmuje Akcja Katolicka, która kiedyś była tak żywa i przyniosła tyle wspaniałych owoców. Trzeba więc, aby na nowo odżyła.” W wyniku tej zachęty w dniach 30 - 31 grudnia 1994 r. powołano Zespół Studyjny do spraw Akcji Katolickiej powołany przez Konferencję Episkopatu Polski (abp J. Michalik, bp E. Frankowski i bp P. Jarecki oraz sześciu konsultorów świeckich).

 

W roku 1995, z upoważnienia Konferencji Episkopatu Polski, Ks. Prymas, Kardynał Józef Glemp, powołał dekretem z dnia 2 maja Akcję Katolicką w Polsce. Natomiast we wrześniu 1995 r. Biskup Tarnowski, Józef Życiński, erygował Akcję Katolicką Diecezji Tarnowskiej jako publiczne stowarzyszenie wiernych, z siedzibą w Tarnowie i działające na terenie Diecezji Tarnowskiej. Stowarzyszenie to jest jednostką organizacyjną Kościoła powstałą w wyniku ustawy „O stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej” i podlega przepisom Kodeksu Prawa Kanonicznego. Jej cele tak określił w dekrecie erygującym Bp J. Życiński: „Akcja Katolicka czerpiąc z bogatych tradycji życia religijnego Kościoła Tarnowskiego i uwzględniając aktualną sytuację, dążyć będzie do pogłębienia osobistej wiary jej członków oraz do wzbogacenia misji Kościoła w świecie”. Podstawy i szczegółowe formy jej działania określa statut zatwierdzony przez Biskupa Tarnowskiego.

 

Akcję Katolicką Diecezji Tarnowskiej tworzą:

  • Instytut Akcji Katolickiej Diecezji Tarnowskiej,
  • Rada Instytutu - delegaci wybrani przez Rady Dekanalne,
  • Zarząd Instytutu,
  • Rady Dekanalne Akcji Katolickiej,
  • Parafialne Oddziały Akcji Katolickiej
W diecezji tarnowskiej Akcja Katolicka liczy obecnie 3300 członków skupionych w 131 oddziałach parafialnych. Podstawy i szczegółowe formy działania określa Statut Akcji Katolickiej w Polsce oraz Regulamin Akcji Katolickiej Diecezji Tarnowskiej, zatwierdzony przez Biskupa Tarnowskiego. Miała ona na celu:
  • czynne włączanie się w życie liturgiczne parafii,
  • utworzenie klubu parafialnego kultury chrześcijańskiej. Działalność klubu obejmuje: bibliotekę, videotekę, czytelnię, prelekcje, wydawanie wewnętrznego Biuletynu Prasowego,
  • stworzenie warunków godziwej kulturalnej rozrywki - kawiarnia, punkt gastronomiczny, jako miejsce wspólnych spotkań wokół stołu,
  • rozwijanie akcji społeczno - wychowawczych np. prowadzenie poradni psychologicznej, dla matek samotnie wychowujących dzieci, młodzieży przeżywającej trudności,
  • zorganizowanie świetlicy parafialnej z myślą o dzieciach i młodzieży zaniedbanej, sali dziennego pobytu dla małych dzieci lub starszych,
  • organizacje czasu wolnego o wypoczynku dla dzieci, młodzieży i starszych np. rajdy, wycieczki, pielgrzymki, marsze, konkursy, kolonie, założenie klubu sportowego.
ak_dekret Jednym z oddziałów parafialnych AK w Diecezji Tarnowskiej jest Akcja Katolicka przy Parafii pw. św. Kazimierza w Radgoszczy. Działalność Akcji Katolickiej w Radgoszczy sięga roku 1997, jednakże formalnie parafialny oddział AK w Radgoszczy został powołany 10 lutego 2003 r. dekretem bpa Wiktora Skworca. Asystentem parafialnym POAK był ówczesny proboszcz. Ks. Ignacy Piwowarski.
Do AK należeli w tym czasie następujące osoby.

W 2006 r. asystentem POAK w Radgoszczy został nowo mianowany proboszcz ks. dr Marek Łabuz. W tym czasie członkowie AK, szczególnie Krzysztof Sajdak i Paweł Skiba włączyli się osobiście w dzieło odrestaurowania kościoła parafialnego.
Dnia 16.01.2007 r. ze względu na zwiększoną ilość obowiązków związanych z remontem kościoła parafialnego proboszcz ks. M. Łabuz mianował asystentem POAK w Radgoszczy wikariusza ks. mgr Tadeusza Ceterę. Po jego odejściu na inną placówkę duszpasterską, dnia 15.09.2008 r. asystentem został nowy wikariusz neoprezbiter ks. mgr Dominik Furgał
Obecnie liczy on 15 członków rekrutujących się głównie spośród nauczycieli naszej szkoły. Do najważniejszych przedsięwzięć należą:

  • prenumerata i upowszechnianie wśród uczniów prasy katolickiej;
  • redakcja gazetki szkolnej (kwartalnik Równieśnik);
  • działalność pro misyjna (zbiórka znaczków, kolędnicy misyjni, wykonanie i sprzedaż pamiątek wielkanocnych);
  • opłatek dla starszych i samotnych. 

Lista członków POAK w parafii pw. św. Kazimierza w Radgoszczy
w latach 2007-2010
Asystent kościelny: ks. mgr Dominik Furgał.
Członkowie:
  • Krzysztof Sajdak  
  • Paweł Skiba  
  • Magdalena Szwajkosz 
  • Zuzanna Jagiełło  
  • Stanisława Pawlik  
  • Jadwiga Sadko   
  • Beata Kaczocha 
  • Maria Pikul  

 

 

Asystenci Parafialnego Oddziału Akcji Katolickiej w Radgoszczy:

 

Ks. proboszcz Ignacy Piwowarski             1997 - 2006

Ks. proboszcz Marek Łabuz                       2006 - 2007

ks. wikariusz Dominik Furgał                    2007 - 2010

ks. wikariusz Rafał Żelazny                        2010 - 2013

ks. wikariusz Robert Osak                          2013 -

 

Informacje o sposobie włączenia się do Akcji Katolickiej w parafii pw. św. Kazimierza w Radgoszczy można uzyskać pisząc pod adres: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.